2025 Օդերում
Արագած. Լեռան դիտարկﬓեր
Հիլլա Լաուֆեր և Մուրադյան Ստուդիո
մը դիտարկումներ նախագիծը Արագած լեռը բերում է քաղաք՝ որպես
հանրային ցուցադրություն, որը տեղադրված է Երևանում գտնվող ՀայԱրտ կենտրոնի սրահների ներքևի բաց տարածքում։ Տեղադրությունը ներառում է գիտական ընթերցումների, պատկերների և հարցազրույցների ցուցադրումներ, որոնք կուրատորել է տարածական հետազոտող Հիլլա
Լաուֆերը, զուգակցված Մուրադյան ստուդիայի ճարտարապետների
կողմից նախագծված մետաղյա քանդակի հետ, որն իրականացվել
է արվեստագետ Մանվել Մաթևոսյանի հետ համագործակցությամբ։
Տեղադրությունը բացում է տեղայնացված գիտելիքի, ենթակառուցվածքի,
տեսանելիության և ժառանգության հարցեր Արագածի փոփոխվող
տարածքներում։
Արագած լեռը գիտական կարևոր կայանների տուն է, այդ թվում՝
Արագածի կոսմիկ ճառագայթների հետազոտական կայանը, Բյուրականի
աստղաֆիզիկական դիտարանը և Օրգովի ROT-54 ռադիո-օպտիկական
դիտարանը։ Այս վայրերը հետևում են մեր մոլորակի էներգետիկ
դինամիկային՝ ուսումնասիրելով լույսը՝ կոսմիկ ճառագայթներ,
ռենտգենյան ճառագայթներ, գամմա ճառագայթներ և ռադիոալիքներ, և
դրա փոխազդեցությունը նյութերի հետ։
Հիլլա Լաուֆերը համադրում է մի շարք վիդեո տեղադրություններ.
Սպեկտրա (2025) ներառում է հարցազրույցներ գիտնականների
հետ, որոնք ուսումնասիրում են, թե ինչպես ենք տարբեր
էլեկտրամագնիսական սպեկտրների միջոցով դիտարկում նյութի և
միջավայրի փոխազդեցությունները։ Արագած (2025) փաստագրում է
գիտական կայաններն ու կառույցները, որոնք տարածված են Արագածի
բնատեսարանում։ Հիստերեզիս. Օպերատիվ պատկերները ձևավորում
են նյութականությունը (2025) ցուցադրում է սպեկտրոսկոպիայի միջոցով
ստացված անիմացիաներ, ներառյալ հեռազգացողությունը, Երկրի
դիտարկումները և մակերեսի դեֆորմացիայի պատկերները։
Անտրոպոցենի դարում՝ ժամանակաշրջանում, որը սահմանվում է մարդու
խորքային ազդեցությամբ Երկրի վրա, այս տեխնոլոգիաները անհրաժեշտ
են մեր միջավայրի շարժումն ու դինամիկան հասկանալու համար։ Այս
պատկերները պասիվ չեն, այլ օպերատիվ։ Դրանք ակտիվորեն միջնորդում են որոշումների կայացման գործընթացները, որոնք ձևավորում են մեր
տարածքները։
Մուրադյան ստուդիայի քանդակային ներդրումը՝ Ճառագայթը (2025),
7.6 մետր բարձրությամբ աշտարակ է, պատրաստված եռակցված
ամրաններից, չժանգոտվող պողպատե ձողերից և հայելի-փայլեցված
թիթեղներից։ Հղելով տեղական մետաղագործների իմպրովիզացված
մեթոդներին և Հայաստանի գիտական ենթակառուցվածքի մոնումենտալ
չափերին՝ այս ստեղծագործությունը արտացոլում է ստուդիայի
շարունակական հետաքրքրությունը գտած և վերաօգտագործված նյութերի նկատմամբ։ Ընդգծելով սպասարկման, վերանորոգման և ոչպաշտոնական արհեստական գիտելիքի դերը՝ «Ճառագայթ»ը ճարտարապետությունը տեղադրում է հնարամտության և դիմացկունության ավելի լայն էկոլոգիայի մեջ։ Առաստաղին տեղադրված են հայելապատ տուփեր, որոնք պարունակում են տեղադրության պրոյեկտորները՝ արձագանքելով Արագածի կոսմիկ ճառագայթների կայանի սենսորային սարքավորումներին։
Հայկական արագ փոփոխվող բնատեսարանի համատեքստում
Արագած. Լեռան դիտարկումներ-ը առաջնային է դարձնում գիտական
տեխնոլոգիաների և բնական միջավայրի փոխկապվածությունը, ինչպես
նաև ճարտարապետության և արվեստի դերը այդ հանդիպումները
միջնորդելու գործում։
© Photography: Hilla Laufer
© Photography: Hilla Laufer
© Photography: Hilla Laufer
© Hilla Laufer